بعضی ها بر اين باورن كه ماكو يه شهر استثناييه تو دنيا و به قول خيلي ها اين شهر لنگه نداره . البته شايد به لحاظ بافت شهري اين شهر متفاوت از همه ي شهر هاي ديگر دنيا باشد اما تا جايي كه جستجوهاي من ـ مهدي جليل زاده ـ نشان ميدهد توي دنيا سه شهر - يا منطقه - ديگر به نام ماكو داريم /MAKU
كه به ترتيب توي سودان . كامرون . و افغانستان مي باشند .
از لينك هاي زير ميتوانيد ماكو-MAKU- هاي ديگر را روي نقشه ي دنيا ببينيد .
جمعیت شهر شوط در سال ۱۳۸۳خ برابر با ۱۷٬۴۸۲ بوده است. جمعیت آن از قرهضیاءالدین بیشتر و تقریباً با مجموع جمعیت پلدشت و چالدران برابر است.
شوط از سوی شمال باختری با ماکو، از شمال خاوری با پلدشت از طرف جنوب باختری با چالدران و از سوی جنوب خاوری با قرهضیاءالدین همسایه است
شوط مرکز بخشی است به همین نام، که بزرگترین بخش شهرستان ماکو در استان آذربایجان غربی می باشد، که در ۴ کیلومتری کناره جنوبی رودخانه زنگبار قرار دارد. وجه تسمیه شهر برگرفته از کلمه «آشوط» ارمنی است.با این حال امروزه هیچ ارمنی زبانی در این شهر ساکن نیست.این ناحیه در ادوار طولانی ساکنان ارمنی زبان داشته است که هنوز نام های شهر ها و آبادی های بسیاری دراطراف شوط و ماکو می توان پیدا کرد که ریشه ارمنی دارند. مثل تمام روستا هایی که به «جوق» ختم می شوند: باغچه جوق، آوا جوق، قلاع جوق. در زمان حاکمیت پهلوی نام شهر در اسناد دولتی به شاه آباد تغییر یافت.اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ بار دیگر شهر به همان نام سابق خود نامیده شد. با توجه به اینکه از خروج ارامنه از این منطقه قرن ها می گذرد ولی این نام بی تردید خود نشان از قدمت و سابقه دیرین سکونتی شهر دارد...
شهرستان چالدران، شمال غربیترین شهرستان استان آذربایجان غربی است که جمعیت مرکز آن به حدود بیست هزار نفر میرسد. حدود هشتاد درصد. مردم ترک آذری و شیعه مذهب بوده و بقیه دارای زبان کردی بوده و مذهب سنی دارند.
شهرستان چالدران بیشتر به جنگ تاریخی که در آن روی داده معروف است و بقایای این جنگ در شهرستان به صورت مزار شهدای جنگ و چندین مجسمه در محل جنگ و داخل شهر موجود میباشد. چالدران به دلیل داشتن هوای بسیار سرد در فصل زمستان و بسیار خنک در فصل گرما، یکی از جاذبههای گردشگری میباشد.
این شهر یکی از مرتفعترین شهرهای کشور آن است. تالاب «ناور» در مرزیترین منطقه ممکن و انواع مردابها و تالابها در حومه و بیرون شهر، از جلوههای طبیعی این شهر است.
شغل مردم چالدران، کشاورزی و دامداری است و علی رغم اقدامات اخیر از سوی دولت برای ایجاد شهرک صنعتی، هنوز هم این خصیصه تغییر نیافتهاست.
در باب وجه تسمیه شهر نکات زیادی گفته شده است که معمولترین آن به داستانی اشاره می کند که صبق آن شاه عباس در شب فتح «قلعه قبان» ماکو، وقتی به قلعه وارد می شود ماه را در آسمان نمی بیند، چراکه صخره بالای سر او بود، این داستان ساختگی که بارهادر نوشته ها تکرار می شود به صورت مستند از جانب دکتر محمدزاده رد شده است. طبق نوشته ایشان« کلاویخو سفیر اسپانیا در دربار مغول،وقتی در 2 قرن قبل از شاه عباس ازاین دره عبور کرده است، به زیبایی تمام از دره صعب العبورو قلعه آن که با نام «Makou » ذکر کرده است توصیف می کند». منبع: مهدی محمد زاده، معرفی و بررسی تحلیلی نقاشی های دیواری کاخ سردار ماکو،پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران،1380.
اشتباه بزرگ این تحلیل گران که آنرا به «ماه کو» نسبت می دهند از استفاذه آوایی فارسی آن یعنی بصورت «Mäkou » است در حالیکه ساکنان شهر آنرا «Maku »تلفظ می کنند. ولی آنچه از وجه تسمیه این شهر منطقی می نماید به اعتقاد ایشان در زبان ساکنان قدیمی تر این نواحی نهفته است. دکتر محمد زاده می نویسد: «مکی» آوایی که هنوز پیرمردان و پیر زنان این ناحیه برای شهر خودشان بکار می برند در زبانهای اورارتو و ارمنی به معنای «چراگاه گوسفندان، مرتع و ییلاق است. و ما نیک می دانیم که اگر امروزه ماکو به محدوده شهر مرکزی اطلاق می شود ولی ایامی نه چندان دور همه ییلاق های اطراف و آبادیهای امروزی نام کلی ماکو نامیده می شدند.